Veronderstel dat over de gehele wereld talloze mensen sterven ten gevolge van een pandemie of een andere ramp. Stel dat vooral Afrika, waar de bevolking al ernstig verzwakt is door de aids-epidemie, het Midden-Oosten en dichtbevolkte gebieden van Zuid-Oost Azië het zwaarst worden getroffen.
Er is geen tijd voor verdriet en rouw. Overleven is de enige preoccupatie van de burgers. De wereldeconomie ligt stil. Nationale en internationale politieke organisaties worden niet meer serieus genomen en houden zich gedeisd, voor zoverre er nog mensen zijn die hun activiteiten daar opnemen. De media trekken geen belangstelling meer. Internetverkeer komt nauwelijks op gang. Alle menselijke activiteiten zijn geconcentreerd op de betrekkingen in de eigen omgeving.
In deze omstandigheden komt een totaal onverwachte beweging op gang. Overal ter wereld ontstaan er spontaan communes. In elk gebied verenigen de mensen zich om in de eigen omgeving de voedselproductie en -distributie te organiseren. Voor zover nodig wordt er tussen de communes enige ruilhandel gevoerd. Daarnaast worden de gezondheidszorg en het onderwijs volgens eigen initiatieven op lokaal niveau gereorganiseerd. Iedereen kan zijn bijdrage leveren aan het welzijn van de commune. Binnen de communes ontstaat een weldadige sfeer van solidariteit. Niemand is werkloos, want alle mensen krijgen een kans of worden meegesleept in het enthousiasme om de commune op te bouwen. Het aantal misdrijven is tot nul gereduceerd. Verslaving en zinloos rondhangen komen niet meer voor. Alles wordt in het werk gesteld om binnen de eigen regio, in de mate van het mogelijke zelfvoorzienend te worden. Iedereen werkt hieraan mee volgens zijn vermogen en talenten. Er is geen pensioenleeftijd meer. Binnen de commune kunnen oudere mensen zelf bepalen waar en in welke mate zij hun bijdrage leveren.
Het milieu vaart er wel bij. Geen enkel vliegtuig vervuilt de atmosfeer. Het autoverkeer is tot het uiterste gereduceerd. De industrie blijft nagenoeg stilliggen. De communes beperken zich tot voedselproductie en fabricatie van goederen die noodzakelijk zijn voor de bouw. De veeteelt wordt in sterke mate beperkt en is alleen bestemd voor lokale consumptie. Diervriendelijkheid staat hier voorop. Bij de fabricatie van goederen wordt gebruikt gemaakt van materialen die in de eigen regio beschikbaar zijn of die via recyclage worden verworven. Er wordt niet meer gereisd. Hun vrije tijd brengen de mensen met elkaar door. Velen werken in hun vrije tijd als vrijwilliger in een van de talrijke biodynamische boerderijen in de commune. Veel aandacht is er voor de geschiedenis van de eigen streek. Vrijwilligers herstellen de landschappen van weleer. Sportwedstrijden worden tussen lokale clubs georganiseerd. Olympische spelen en andere grote internationale sportevenementen worden definitief afgeschaft. Niemand haalt het nog in zijn hoofd evenementen te organiseren die grote massa’s op de been brengen en heel veel milieuschade aanrichten.
De gezondheid van de mensen gaat er sterk op vooruit. In plaats van het massale gebruik van medicijnen, zoals in het verleden, wordt de nadruk gelegd op gezonde voeding, een passend dieet en veel beweging. Doordat nog nauwelijks wordt gereisd is het gevaar van een wereldwijde epidemie geweken. Dank zij alle preventieve maatregelen ligt de taak van de ziekenhuizen voornamelijk in de verzorging van gewonden en van stervenden. Het aantal zwaar gekwetsten is drastisch gedaald doordat er nog nauwelijks gemotoriseerd verkeer is. Door dit beleid, waar de prioriteit wordt gelegd op preventie, worden de kosten van de gezondheidszorg drastisch verminderd.
De communes slagen er steeds beter in om welzijn te realiseren in plaats van overdadige welvaart, mateloosheid en onverantwoordelijk gedrag ten aanzien van het milieu. Dank zij de diepe verbondenheid binnen de commune voelen de mensen zich verantwoordelijk voor elkaar. Er zijn geen eenzame mensen meer of mensen die aan hun lot worden overgelaten. Als er problemen zijn, tussen volwassenen onderling of met kinderen, dan kan men rekenen op de hulp en de ondersteuning van anderen. Hierdoor is er geen behoefte meer aan instellingen voor geestelijke gezondheidszorg, behalve voor een beperkt aantal ernstig gestoorde psychiatrische patiënten.
Overal duiken nieuwe initiatieven op om binnen de eigen commune de levensomstandigheden te verbeteren. In elke commune komen de leiders spontaan naar voren. Alle beslissingen die moeten worden genomen worden met de betrokkenen besproken. Het besluit wordt echter niet bij meerderheid gestemd. Als alle betrokkenen zijn gehoord, nemen de leiders de beslissing. De politiek heeft afgedaan. Democratie behoort tot een voorbij tijdperk. De richtlijnen van de Europese Commissie of van de Verenigde Naties zijn nutteloos geworden. Het beleid is nu een zaak van de commune en elke commune is verantwoordelijk voor de eigen regio. De Kyoto-normen bijvoorbeeld worden zonder probleem op korte termijn behaald. Er volgen klimaatvriendelijke maatregelen die meteen ingaan in plaats van plannen die over twintig of vijftig jaar gerealiseerd zouden moeten zijn. De effecten van deze veranderingen zijn enorm. De mensen hebben het gevoel te werken aan het aards paradijs. De lucht die we inademen wordt weer zuiver. In grote steden zoals Parijs en Londen is het aangenaam vertoeven. Voor de bewoners en bezoekers is het onvoorstelbaar dat mensen ooit hebben toegelaten dat een gigantische gifwolk van CO2-gas alle straten en pleinen verpestte en een enorm lawaai dag in dag uit het stadsleven tot een hel maakte. De steden en de dorpen zijn er weer voor de bewoners. Kinderen kunnen vrijuit spelen op straat. De wandelaars kunnen genieten van wat het stads- en dorpsleven te bieden heeft.
De wereld verandert in een tot voor kort onvoorstelbaar tempo. Wegen en vliegvelden worden opgeruimd. Alleen landwegen en fietspaden doorkruisen de landschappen. Het spoorwegennet wordt geoptimaliseerd en tram- of metrolijnen voor geïndividualiseerd vervoer zorgen voor een comfortabel vervoer binnen en tussen de communes.
De landschappen van weleer kunnen steeds beter worden hersteld naar de beelden die we terugvinden in schilderijen van de zestiende tot de negentiende eeuw. Eigendommen van gezinnen die uitgestorven zijn tijdens de pandemie worden gemeenschappelijk bezit. Zij gaan niet naar familie van de derde of hogere graad. Op die manier kunnen huizen worden geruild zodat de bevolking zoveel als mogelijk komt wonen in de oude stads- en dorpskernen. De bebouwing buiten die kernen wordt afgebroken. Het duingebied ziet er na korte tijd ongerept uit. Badplaatsen worden opnieuw de schilderachtige vissersdorpen uit de vorige eeuw. Uitgestrekte natuurgebieden, afgewisseld met gronden voor de ecologische landbouw, strekken zich uit van noord tot zuid en van oost naar west.
Een algemene bezinning komt op gang ten aanzien van ieders verantwoordelijkheid voor de eigen bevolkingsgroep en cultuur. Moslims uit de westerse landen trekken uit eigen beweging naar communes in de landen van herkomst. Zwarten uit Europa en Amerika trekken massaal naar Afrika om daar met de lokale bevolking nieuwe communes op te richten. Aziaten volgen hun voorbeeld totdat over de gehele wereld de bevolking haar verspreiding van vóór het kolonialisme en de massale vlucht uit arme en geterroriseerde gebieden heeft hersteld.
Steeds meer communes stellen een manifest op om een einde te maken aan de wapenproductie en de wapenhandel. Alleen defensieve wapens voor eigen gebruik, bijvoorbeeld voor de politie, worden nog gefabriceerd. Een manifest voor vrede wordt opgemaakt en over alle communes verspreid. Dit vredespact wordt ondertekend door alle leiders. Dit pact houdt onder meer in dat elke commune haar verantwoordelijkheid opneemt voor de mensheid in het algemeen. Dit wil zeggen dat vitale goederen of grondstoffen op rechtvaardige wijze worden verdeeld en dat men oog heeft voor elkaars noden. Verantwoordelijkheid betekent hier dat elke commune zich zo goed mogelijk ontwikkeld om beter ten dienste van andere communes te kunnen staan. Op individueel niveau wil dit zeggen dat elk individu zijn talenten zo goed mogelijk ontwikkeld om ten dienste te kunnen staan van de medemensen. In het onderwijs verdwijnt hierdoor de competitiegeest, want elk kind heeft zijn eigen talenten en kan zijn specifieke bijdrage leveren aan de samenleving.
Een nieuwe geest waart over de wereld. Volgens sommigen is een Messiaans tijdperk aangebroken, maar nergens duikt een profeet op. Het komt uit de mensen zelf. Op een vreemde manier zijn de mensen tot de conclusie gekomen dat geld verdienen, winst maken en bezit verwerven onbelangrijk zijn. Zonder dat iemand bezwaar maakt, wordt een maximum salaris vastgesteld. De mensen voelen aan hoe zinvol hun leven geworden is. Wat vooral telt is het goede kunnen verrichten voor de anderen. Het begint al bij de opvoeding: zowel in het gezin als op school wordt als wezenlijk doel van de opvoeding gesteld dat het kind een goed mens wordt. Het kind moet natuurlijk leren lezen en rekenen, het moet zijn talenten ontplooien en sociale vaardigheden aanleren, maar dit alles heeft slechts één doel: zijn medemensen zo goed mogelijk kunnen dienen. Elk kind en elke volwassene kan zijn eigen bijdrage leveren aan het welzijn van de mensen. Een kind dat minder intelligent is, wordt aangesproken op andere talenten. Er is geen speciaal onderwijs meer. Het onderwijs is sterk geïndividualiseerd en gericht op de ontwikkeling van ieders persoonlijke vaardigheden. Zwakzinnige kinderen bijvoorbeeld leren hun aanhankelijkheid en vreugde te uiten op een manier die voor de gehele commune als weldadig wordt ervaren. Ook voor volwassenen geldt dat alle burgers op een voor hen passende manier hun verantwoordelijkheid kunnen opnemen ten dienste van de medemensen. Een vuilnisman weet zich even goed gewaardeerd als een voorzitter van een Raad van Bestuur.
Voor deze nieuwe geest was geen nieuwe religie, filosofie of ethiek nodig. Het lijkt alle mensen in dit nieuwe tijdperk de meest vanzelfsprekende zaak. Het wekt alleen verbazing dat de mensheid zolang op een dwaalspoor heeft rondgedoold, terwijl het gaat over heel oude wijsheid die in alle religies wordt verkondigd: heb compassie met de medemens; doe hem niet aan wat je niet wilt dat men jou aandoet. Deze gouden regel geldt niet alleen voor de naaste die nabij is, maar ook voor de mensen ver weg en zeker ook voor de toekomstige generaties die zullen moeten leven op de planeet die we voor hen achterlaten. Dit betekent dat wij bij elke daad die we verrichten, zoals een aankoop of de manier waarop we ons verplaatsen, we ons moeten afvragen of anderen er geen schade door zullen lijden en of we geen schade toebrengen aan ons milieu. Als eenmaal dit gevoel van verantwoordelijkheid tot de mens is doorgedrongen, zoekt hij zijn toevlucht in een commune waar hij in staat wordt gesteld te leven volgens de gouden regel. Er was een pandemie van verschrikkelijke omvang nodig om de mensen tot dit inzicht te brengen. Sommigen menen hierin de hand van God te zien, maar of we Hem nu God noemen, Allah of Jahweh, of als we het bestaan van een Opperwezen ontkennen: ieder mens weet uit zichzelf, voorafgaand aan elke redenering of elk credo, dat het appel om goed te zijn voor de medemensen de mens menselijk maakt.
Een wereld met menselijke mensen overwint het kwaad.
P.S. Om deze communes op gang te brengen zou voor alle jonge mannen en vrouwen, na hun opleiding, een verplichte stage maatschappelijk dienstbetoon ingevoerd moeten worden. In mijn voorstel zou deze stage in communes doorgebracht worden (zie LINK)