opvoedingsproblemen - gedragsproblemen - jeugdcriminaliteit - orthopedagogiek - politiek voor de 21ste eeuw   

In dit kort essay wordt aangetoond hoe het feminisme vrouwen op een dwaalspoor heeft gebracht.

Het is niet te ontkennen dat het feminisme een enorme impuls heeft gegeven aan de emancipatie van de vrouw. De vrouw werd bevrijd uit een stereotiepe rol, uit de mannelijke dominantie en uit de reductie tot een object. Die strijd is nog lang niet voorbij, maar de vraag is wat er in de plaats is gekomen en of de basis-aannamen van het feminisme de weg openen naar de ware bevrijding van de vrouw.

De aanname van Simone de Beauvoir, een van de belangrijkste feministen die miljoenen vrouwen in het Westen heeft geïnspireerd, is dat „men niet als vrouw wordt geboren, men wordt het”. Men wordt het door de kracht van maatschappelijke determinismen. De vrouw is vervreemd geraakt door de rol die men haar vanuit de samenleving wil doen spelen. Zij moet beantwoorden aan de verlangens van de man. Zij wordt de Ander. De vrouw wordt bepaald in relatie tot de man; zij is niet compleet. Zij is seks. De man wordt niet bepaald in relatie tot haar. Zij is niet essentieel tegenover het essentiële. Hij is subject, hij is absoluut, zij is de Ander.

Volgens de Beauvoir moet de vrouw haar lot in handen nemen en zichzelf definiëren om uit de sociologische vervreemding te komen van het eeuwig vrouwelijke. Er is geen essentieel verschil tussen de  man en de vrouw. 

We moeten de opkomst van het feminisme zien in de tijdgeest die een dynamische visie van de wereld begunstigt. Daarin is geen plaats meer voor „het eeuwig vrouwelijke”. Er hebben in de 20ste eeuw zoveel verschrikkelijke gebeurtenissen plaatsgevonden, dat het tijd werd de bestaande structuren te deconstrueren. De ironie van het radicale feminisme van de Beauvoir is dat het vrouwelijke lichaam wordt ontkend om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de vermogens van de man. Daarin ligt juist de perversiteit van dit feminisme: Vooruitgang is mannelijk en daar moeten vrouwen ook aan deelnemen. Dit betekent nog meer verovering van de wereld en nog meer uitputting van onze planeet, met als gevolg klimaatverandering, uitsterven van planten en dieren, vernietiging van de landschappen, vervuiling van de oceanen en uiteindelijk door het lage geboortecijfer het uitsterven van de mensensoort.

Stel tegenover deze veroveringszucht en het dynamisme van de man een meer passieve, zorgende houding die het vrouwelijke kenmerkt. Daarin juist ligt de oplossing voor de zojuist genoemde catastrofen. De vrouw kan de mensheid redden. 

Een ander, niet pervers feminisme, zou juist de diepere mogelijkheden die het vrouwelijke biedt, meer kansen bieden. Het mag niet alleen gaan om het eigen lot te bepalen, er is ook nog zoiets als onthaal van nieuw leven, gastvrijheid, geduld, de macht van het non-verbale, de bescheidenheid. Deze mogelijkheden beperken of verbannen, betekent een verschraling van het sociale leven. Alles wat niet tot erkenning van anderen leidt, heeft dan geen waarde meer. De mogelijkheden die inherent zijn aan het vrouwelijke openen de weg naar de transcendentie. Volgens Levinas breekt het vrouwelijke de cirkel van het Zelf om dit te openen naar de transcendentie. Ik verduidelijk dit hieronder verder.

Er is een nieuw feminisme in opkomst waarin het begrip ’zorg’ centraal staat. Als vrouwelijk bestempelde waarden zoals zorg, bezorgdheid, aandacht voor de ander, zijn activiteiten die onze wereld kunnen herstellen dankzij meer veiligheid, meer zorg voor de omgeving, erkenning van de waardigheid van de werknemers (waarvan de status ernstig bedreigd wordt door AI en robotisering). Deze activiteiten en doelen moeten prioriteit krijgen in de politiek en de ethiek. Dit zal alleen lukken als het feminisme betekent dat de man het vrouwelijke in hem een kans moet geven, waardoor een echte relatie met de ander, zijn echtgenote en zijn medemensen mogelijk wordt gemaakt.

Het vrouwelijke zoals hierboven omschreven is erg kwetsbaar, maar wordt een enorme kracht als onderhandelen machtsuitoefening vervangt, als bemiddeling geweld vervangt, als solidariteit competitie vervangt. Dit is een revolutionaire kracht die oneindig krachtiger is dan de eeuwige wrok van de onderdrukte tegenover de onderdrukker.